Manevi aidiyetin maddi neticesi: Rakamlarla gurbetçilerin Türkiye ekonomisine katkısı

Gurbetçiler, her yaz olduğu gibi memleket özlemini dindirmek için Türkiye’ye koşuyor. Bu sırada tatil bütçelerini de başka ülkelerde değil kendi ülkelerinde değerlendirmiş oluyor. Gurbetçilerin Türkiye ekonomisine katkısını inceledik.

Yazın gelmesiyle birlikte yurt dışında yaşayan milyonlarca Türk vatandaşı, yıllık izinlerini geçirmek üzere memleketlerine geliyor. Sınır kapılarında oluşan uzun araç kuyrukları, her yıl yaz döneminin dikkat çeken görüntüleri arasında. Memleket hasretini dindirmeyi, çocuklarının Türkiye’de olabildiğince çok zaman geçirerek büyümesini, köydeki aile büyüklerinin elini öpmeyi isteyen gurbetçiler her fırsatta Türkiye’nin yolunu tutuyor.

GEL YERLEŞ…” Gurbetçilerin ülkeye dair hassasiyetleri hakkında zaman zaman Türkiye’nin iç siyasi tartışmalarının bir yansıması olarak haksızlık ve hadsizlik içeren yorumlar yapılıyor. Özellikle de sınır kapılarından geçerken verdikleri röportajlarla ilgili sosyal medyada “Gel buraya yerleş, vergini de Türkiye’ye öde” gibi çokça mesaj paylaşılıyor.

GURBETÇİLERİN EKONOMİYE KATKISI Elbette kimse memleket özlemini ve sevgisini maddi delillerle ispatlamak zorunda değil. Ancak veriler, böyle bir olası tartışmada gurbetçilerin kimseye borçlu çıkmayacağını da gösteriyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verileri, yurt dışında yaşayan Türkiye vatandaşlarının ekonomiye olan katkısının ne ölçüde olduğunu gözler önüne seriyor. TURİZM GELİRİ HER YIL ARTIYOR Avrupa’da yaşayan Türk vatandaşlarının ülke ekonomisine en ciddi katkısı turizm gelirlerinde görülüyor. Türkiye’ye gelen gurbetçi sayısı da sağladıkları turizm geliri de her geçen yıl artıyor. 2025’TE 11,5 MİLYAR DOLAR Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre; 2025 yılında Türkiye’yi 11 milyon 175 bin gurbetçi ziyaret etti. Yine TÜİK’in paylaştığı verilere göre; Türkiye, geçen yıl gurbetçilerin ziyaretlerinden 11 milyar 580 milyon dolar turizm geliri elde etti. ÖNCEKİ YIL 10 MİLYAR DOLAR Önceki yıl ise yaklaşık 9,6 milyon gurbetçi Türkiye’ye geldi ve 10,3 milyar dolar turizm katkısı yaptı. 2023’te gelen 7,7 milyon gurbetçi, 8,4 milyar dolar turizm geliri katkısında bulundu.

5 YILDA 45 MİLYAR DOLAR 2022 yılında gelen 6,4 milyon gurbetçiden 7,5 milyar dolar; 2021 yılında gelen 5,4 milyon gurbetçiden de 6,5 milyar dolar civarında turizm geliri elde edildi. Gurbetçilerin Türkiye’ye yalnızca son 5 yılda kazandırdığı turizm geliri 45 milyar dolar.

TÜRKİYE’YE TRANSFERLER Gurbetçilerin Türkiye ekonomik katkısını gösteren bir başka veri ise Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın (TCMB) ödemeler dengesi istatistiklerinde yer alıyor. TCMB verilerine göre; 2025 yılında yurt dışında yaşayanlardan, Türkiye’de yaşayanlara toplam 300 milyon dolar karşılıksız para transferi yapıldı. Aynı veri 2024’te 473, 2023’te 568, 2022’de 439, 2021’de 538 milyon dolar olarak kayıtlara geçti. 5 YILDA 2 MİLYAR DOLARIN ÜZERİNDE Son 5 yılda yurt dışında yaşayanların Türkiye’de yaşayanlara gönderdiği kişisel para transferlerinin toplamı 2,3 milyar doları aşıyor. Bu veri her ne kadar Türkiye’de ikamet eden kişilere para yollayan yabancıları da kapsıyor olsa da sektörün uzmanları bu meblağın çok önemli bölümünün yurt dışında yaşayan Türkiye vatandaşlarının gönderdiği paralar olduğunu değerlendiriliyor.

YURT DIŞI YERLEŞİKLERİN TÜRKİYE’DEKİ MEVDUATLARI Gurbetçilerin Türkiye’ye katkıları hakkında fikir veren bir başka somut veri daha yine TCMB’nin kayıtlarında yer alıyor. TCMB’nin kayıtlarında; yurt dışında yaşayan kişiler ile yurt dışı merkezli kuruluşların Türkiye’deki bankalarda tutmakta olduğu mevduat meblağları da dikkat çekiyor. Buna göre yurt dışında yaşayan kişiler ile yurt dışında bulunan kurumların, Türkiye’deki bankalarda 3 Temmuz 2026 itibariyle 1 trilyon 572 milyar 567 milyon 872 bin TL mevduatı bulunuyor. Bu meblağda da gurbetçilerin kişisel mevduatları ile kurdukları şirketlerin varlıklarının yanı sıra yabancıların mevduatları da bulunuyor. Ancak sektörün uzmanları, bu varlıkların da önemli bir bölümünün Avrupa’daki Türkiye vatandaşlarına ait olduğu kanaatinde.